Tussen verleden en toekomst
Deel 8
De achteruitgang
Op de middag van de 5e januari zit Julie naast het bed van Bella, die zienderogen achteruitgaat. Zo nu en dan opent Bella haar ogen en kijkt Julie dankbaar aan. ‘Julie,’ fluistert ze. ‘Julie…,’
‘Wat is er lieverd?’
‘Ik vind het zo fijn dat je bij me bent,’ gaat ze moeizaam verder.
‘Dat weet ik toch, spaar je krachten. Ik weet wat het voor je betekent dat ik er ben en dat je blij bent dat je mij op de valreep nog hebt leren kennen. Ook ik ben daar dankbaar voor.’
Bella pakt moeizaam haar hand vast en valt weer in slaap. Op dat moment komt Andreas de kamer binnen. ‘Slaapt ze?’
Julie knikt en kijkt hem verdrietig aan. ‘Denk je dat ze het volhoudt?’
‘Ik weet het niet. De dokter komt aan het eind van de middag en dan bespreken we de situatie.’
‘Moeten we niet iets doen. De kinderen…,’ vraagt Julie?
‘Ik denk dat we even moeten afwachten wat de dokter straks zegt. Zal ik het even van je overnemen, dan kun jij wat eten en drinken. Ik heb Ferdy gebeld, aan het eind van de avond komt hij terug.’
‘Dat zou fijn zijn,’ is het enige wat Julie kan uitbrengen. Ze staat op en Andreas gaat op haar plaats zitten.
In de keuken zet ze een flinke pot sterke thee en onbewust staart ze naar buiten, waar de kinderen in de tuin spelen. Eén voor één komen ze binnenrennen om iets te drinken.
‘Mogen wij een gevulde koek,’ vraagt Andy?
Julie loopt naar de kast om te kijken wat er aan voorraad ligt. Ze vindt inderdaad nog een pak gevulde koeken en geeft de kinderen er elk één. Andy slaat haar onderzoekend gade.
Elsje en Nicky rennen na het drinken en eten van hun koek weer naar buiten, maar Andy komt naast haar staan en kruipt tegen haar aan. ‘Tante Julie, is het zover. Gaat mama snel dood,’ fluistert hij snikkend.
Julie neemt hem in zijn armen en streelt hem door zijn donkere haren. ‘Ik weet het niet, lieverd. Maar lang zal het niet meer duren.’
‘Ze heeft heel veel pijn hè?’
‘Ja, dat heeft ze en door de pijnstilling wordt ze slaperig.’
‘Mogen wij nog wel naar haar toe?’
‘Natuurlijk mag dat. Straks komt de dokter en dan weten we meer.’
‘Als mama er niet meer is, dan blijf jij toch wel in de buurt?’
‘Natuurlijk, je weet toch dat Elsje en ik bij opa aan de overkant gaan wonen. Dat verandert niet en ik beloof je dat ik ook voor jou en je broertje zal zorgen.’
Andy houdt haar stevig vast en ze voelt zijn kleine lichaampje trillen en haar blouse wordt nat van zijn tranen. Ze blijft hem in haar armen houden en door zijn haren strelen. Voor de keukendeur ziet ze haar vader en ze schudt even met haar hoofd, alsof ze wil zeggen: ‘Laat ons even.’
Gelukkig heeft hij door wat ze bedoeld en loopt naar de andere kinderen om deze bezig te houden. Langzaam wordt Andy weer wat rustiger en Julie houdt hem even van zich af. Kijkt hem liefdevol aan en fluisterend vraagt ze: ‘Gaat het weer?’
Andy knikt. ‘Ja tante Julie.’
Ze kust hem innig op zijn voorhoofd. ‘Lieverd, ik beloof je dat ik er voor jullie zal zijn. Ga je even opfrissen en als je wil praten moet je naar me toekomen, al is het midden in de nacht. Afgesproken?’
Andy knikt, geeft haar een kus en rent naar de badkamer om zijn gezichtje te wassen.
Julie wenkt haar vader dat hij binnen kan komen en schenk een kop thee voor hem in.
‘Sorry pa, ik wilde je niet buitensluiten.’
‘Ik begrijp het schat, ik ben blij dat de jongen bij jou terecht kan. Je zou het niet zeggen, maar hij is heel gevoelig.’
Als de dokter in de namiddag komt is het ook voor hem duidelijk dat de toestand van Bella sterk achteruitgaat.
‘Wat nu,’ vraagt Andreas?
‘Ik adviseer je om in ieder geval de kinderen op de hoogte te stellen van het feit dat hun moeder zeer binnenkort zal overlijden en laat ze afscheidt van haar nemen. Hou ze niet van haar vandaan. Als ze daar behoefte aan heeft mag ze meer morfine. Ik zal dagelijks twee keer bij haar langskomen om haar bij te staan.’
‘Dank u dokter, ik zal doen wat u van mij vraagt en onze kinderen op de hoogte stellen.’
‘Goed, ik kom morgenochtend voordat mijn spreekuur begint nog even naar haar kijken.’
‘Ik zal u uitlaten.’
‘Dat hoeft niet, ik ken de weg Sterkte en mocht er iets zijn, bel me dan.’
‘Andreas…,’ hoort hij Bella vragen?
‘Ja schat.’
‘Roep de kinderen maar, we moeten het ze samen vertellen.’
‘Maar lieverd, dat kan ik…’
‘Dat weet ik, maar ik wil dat we dat samendoen. Dat is belangrijk voor ze.’
‘Goed, maar geef aan als het niet meer gaat.’
Bella kijkt hem aan en krijgt het voor elkaar om een flauwe glimlach om haar mond te toveren.
Andreas loopt naar de keuken en vraagt Andy en Nicky om samen met hem naar mama te gaan.
Julie knikt bemoedigend naar Andy die haar angstig aankijkt. Met zijn drieën lopen ze de keuken uit voor een gesprek dat ze hun gehele leven zal bijblijven.
Intussen komt Ferdy de keuken binnen en voelt aan de sfeer dat er iets niet goed is.
‘Oom Ferdy, roept Elsje die op hem afstormt en zich in zijn armen stort.
‘Hallo kleine meid, wat een begroeting.’
Hij maakt zich van de kleine los en neemt Julie in zijn armen. ‘Gaat het niet goed,’ vraagt hij?
‘Nee, haar toestand is plots verslechterd. De dokter is zojuist geweest en nu is Andreas met de kinderen bij haar.’
‘Hoe gaat het met jou?’
‘Ik ben bezorgd om de kinderen.’
Ferdy kijkt naar Julian die stil aan de tafel zit en voor zich uit staart.
‘Pa…,’ vraagt Julie?
‘Laat me maar even,’ antwoordt hij.
Er gaat meer dan een uur voorbij en Julie besluit om in ieder geval te zorgen dat er straks wat te eten is. Het bezig zijn doet haar goed. ‘Ik zal je helpen,’ zegt Ferdy. ‘Ik hoorde van Julian dat je besloten hebt om bij hem te gaan wonen.’
‘Ja sorry, ik had het je graag zelf willen vertellen.’
‘Geeft niet, ik begrijp het wel.’
‘Echt…?’
‘Ja, waarom niet?’
‘Ik weet het niet Ferdy, op dit moment is alles zo…’
‘Nou, ik weet het wel. Je bent gewoon een moederkloek, ook al zijn het niet eens jouw kuikens.’
Ze kijkt hem aan en moet even om zijn opmerking lachen. Ja typisch Ferdy, denkt ze.
Stil komen Andreas en de kinderen de keuken binnen en begroet zijn broer. ‘Fijn dat je er weer bent.’
‘Kan ik iets voor je doen,’ vraagt Ferdy?
Andreas schut met zijn hoofd en gaat aan de grote keukentafel zitten. ‘Pa, we kunnen niets meer voor haar doen. Het…’
Julian loopt naar hem toe en gaat naast hem zitten. ‘Ik weet het… Ik weet wat je op dit moment voelt. Die machteloosheid is afschuwelijk, moet ik het waken even van je overnemen?’
‘Nee, dat is niet nodig. Ze is moe en inslaap gevallen. Laten we eerst maar iets gaan eten, de kinderen zullen wel honger hebben.’
Julie en haar vader dekken de tafel en zorgen ervoor dat iedereen wat eet. Nadat de afwas in de machine is geplaatst zorgt ze voor koffie en wat fris voor de kinderen.
‘Denk je dat ik even bij haar kan gaan kijken,’ vraagt Ferdy aan Andreas.
‘Ik denk dat ze dat fijn zal vinden, maar schrik niet van haar toestand.’
Ferdy geeft zijn broer een bemoedigend klopje op zijn schouder en loopt de keuken uit.
Zachtjes opent hij de deur en ziet het vermoeide gezichtje van zijn schoonzusje. Een koude rilling loopt over zijn rug en hij begrijpt niet dat een mens in een paar dagen zo kan verslechteren.
Hij neemt plaats bij de stoel naast haar bed en pakt haar broze hand in de zijne. Bij zijn aanraking opent ze moeizaam haar ogen en glimlacht hem flauwtjes toe. ‘Hallo zwagertje,’ fluistert ze.
‘Hallo Bella, ik ga je niet vragen hoe het gaat.’
‘Doe maar niet, maar ik ben wel blij dat je er bent. Geef maar geen antwoord. We weten allebei dat het einde nu heel snel daar is en ik vind het fijn om je nog even alleen voor mezelf te hebben. Waarschijnlijk zal dit de laatste keer zijn dat we samen zijn, nu ik nog een beetje helder ben.’
‘Bella, is er nog iets wat je met me wil bespreken of vragen?’
‘Nee, alleen dat ik van je hou en er dankbaar voor ben je gekend te hebben. We hebben best wel mooie herinneringen gemaakt, toch?’
‘Zeker, en daarbij komt dat we ook heel veel lol hebben gehad, jij en ik.’
Bella lacht moeizaam en knijpt hem even in zijn hand. ‘Blijf dicht bij jezelf. Laat je door niemand veranderen en ik hoop dat je net zo gelukkig wordt, als ik dat ben met Andreas.’
‘Als dat mogelijk is dan zal ik daar alles voor doen om dat te bereiken.’
Hij ziet dat ze moeite heeft met praten. ‘Wil je misschien iets drinken,’ vraagt hij bezorgt?’
Ze knikt en hij laat haar wat drinken uit het glas dat naast haar staat. ‘Je bent moe hè?’
‘Ja…,’ is haar antwoord. ‘Ik ben blij dat ik je nog even heb gezien om afscheid van je te nemen.’
‘Ik ook, lieve Bella. Ik ook…’
‘Niet huilen Ferdy, denk aan mij in betere tijden.’
‘Dag lief zusje van me.’
‘Dag lief broertje.’
‘Ga maar rusten, ik blijf bij je tot dat je slaapt,’ fluistert hij en kust en streelt liefdevol haar handen.
Al snel hoort hij aan haar ademhaling dat ze in slaap is gevallen, staat op en loopt naar de deur. Nog éénmaal kijkt hij om en moet moeite doen om zijn tranen te bedwingen. Nog nooit in zijn leven had hij zoveel onmacht en verdriet gevoeld of ervaren.
Aangeslagen gaat hij naar de zitkamer, waar inmiddels ook de anderen aanwezig zijn.
‘Slaapt ze,’ vraagt Andreas en Ferdy knikt.
Om acht uur gaat Julie de kinderen klaarmaken voor de nacht en na het tandenpoetsen vraagt ze Andreas de kinderen nog even bij hun moeder te laten om nog even bij haar te zijn.
‘Mama, mag ik ook naar tante Bella,’ vraagt Elsje en Julie kijkt Andreas vragend aan.
‘Ik denk dat het goed is dat te doen, je kan nooit weten,’ fluistert Andreas Julie toe.
‘Oké lieverd, maar wel heel rustig, want tante Bella is erg moe.’
‘Ja mama, ik zal heel stil zijn.’
Als de kinderen de slaapkamer van Bella binnenkomen zit zij rechtop en spreid haar armen naar de kinderen uit. Julie en Andreas kijken elkaar verbijsterend aan. Niet begrijpend waar zij zo plots de energie vandaan heeft gehaald.
‘Mama, wij komen je goedenacht wensen,’ roept Nicky
‘Dat is fijn, ik vroeg me al af, waar blijven de kinderen?’
De kinderen babbelen ronduit en Elsje slaat haar armpjes om de hals van Bella.
‘Tante Bella, jij gaat naar mijn mama hè.’
‘Ja schat, binnenkort zal ik jouw mama zien en als ik haar zie dan vertel ik haar hoe groot je geworden bent en hoe goed je voor mijn zus zorgt.’
Elsje geeft haar een flinke smakkerd en antwoordt: ‘Zeg maar dat ik nog altijd heel veel van haar hou’
Bella kust haar en neemt ook haar kinderen in haar armen. Ze verbergt haar hoofd in het haar van de jongens en snuift hun geur op.
‘Maar nu is het tijd om naar jullie bedje te gaan kinderen. Welterusten en droom maar fijn.’
Eén voor één laat ze de kinderen los en zwaait naar ze als ze de slaapkamer uitgaan.
Julie neemt ze mee naar boven en Andreas blijft achter bij Bella, die hem vraagt of haar vader er is.
‘Ja schat, die is er.’
‘Zou je willen vragen of hij naar me toe zou willen komen?’
Andreas knikt en gaat zijn schoonvader halen. Er begint een onrust in hem te groeien en weet niet zo goed wat hem te wachten staat.
Julian en Ferdy zijn druk in gesprek, als Andreas hem vertelt dat Bella naar hem heeft gevraagd.
‘Moet ik mij zorgen maken,’ vraagt Julian?
‘Op dit moment is ze heel helder, misschien is dat juist de reden dat ze naar je vraagt?’
‘Wil je dan niet liever zelf bij haar zijn?’
‘Ga maar, ik klets hier nog even wat met Ferdy.’
Julian staat op en loopt de kamer uit en Andreas gaat tegenover Ferdy zitten. ‘Kan ik iets voor je inschenken,’ vraagt hij.
‘Ik kan wel een goed glas cognac gebruiken,’ antwoordt Ferdy.
Andreas loopt naar de kast en schenk voor hen beiden een glas cognac in en overhandigt Ferdy zijn glas. Zonder woorden heft hij het glas en Ferdy volgt zijn voorbeeld en oppert: ‘Het enige wat ik kan zeggen is, geniet van deze borrel.’
Stil zitten ze voor zich uit te staren en dan zegt Ferdy plots: ‘Het spijt me dat ik er de komende maanden niet voor je kan zijn. Geloof me, dat spijt me echt. Je zult het nodig hebben dat er iemand voor je is.’
‘Ja…, het is jammer dat je er niet zal zijn. Deze kans komt inderdaad wel heel ongelegen, maar Je moet hem nemen, ook jij moet je leven zelf invullen. Ik denk dat Julie er meer moeite mee zal krijgen.’
‘Je bent het er niet mee eens hè?’
‘Nee dat is het niet, maar ik hoop zo dat jullie relatie er niet onder zal leiden.’
‘Daar hebben we het over gehad en ik begrijp haar standpunt. Wat dat betreft zijn we totaal verschillend en daar maak ik mij soms wel zorgen over. Ik hou zielsveel van haar, maar ik kan mijn carrière niet omwille van haar tegenhouden en daarbij komt, ik hou van mijn vak.’
‘Wat vind je van haar keuze om bij haar vader in te trekken,’ vraagt Andreas voorzichtig.
‘Julie is een familiemens en dat is ook één van de redenen dat ze niet met me meegaat naar New York. Ze geniet van het zorgen dat ze hier doet en daar zal ze de komende tijd genoeg energie in gaan steken. Dat ze op de valreep haar biologische vader heeft leren kennen doet haar goed en Elsje maakt haar compleet, ook al hoop ik dat ze ooit nog eens kinderen van zichzelf zal baren.’
‘Zo had ik het nog niet bekeken. Is er iets wat ik kan doen om je te helpen?’
‘Andreas kom op, denk jij dat ze zich door jou laat tegenhouden om voor jullie te zorgen?’
‘Ik weet het niet. Ik hoop alleen dat jullie elkaar niet kwijtraken in dat jaar.’
‘De tijd zal het leren, maar we doen ons best,’ antwoordt Ferdy. ‘Ik ga nog even wat wandelen, zal ik de hond meenemen?’
‘Graag, ik los pa straks weer af.’ Hij loopt naar zijn broer en omhelst hem. ‘Fijn dat je er bent.’
Ferdy knikt en roept de hond. ‘Kom Boris, we gaan de buurt onveilig maken.’
Afscheid
Als Andreas de volgende ochtend wakker wordt valt het hem op dat Bella heel moeizaam ademt, moeizamer dan gewoonlijk. Bezorgt buigt hij over zich heen en dient haar wat extra zuurstof toe. Wat verward kijkt ze hem aan alsof ze niet goed weet wie hij is. Als hij op de klok kijkt is het kwart over zeven en het stelt hem gerust dat de huisarts hem had beloofd om voor dat het spreekuur begint nog even langs zou komen. Snel frist hij zich op en kleed zich aan. Uit de kast pakt hij een nachthemd en ondergoed voor Bella en met enkele wasdoekjes frist hij ook Bella op en verschoont haar. Ze laat zijn handelingen over zich heen gaan. Hij schut de kussens op en hoopt dat ze zich beter voelt. Hij hoort de bel en loopt snel naar de deur om deze te openen. ‘Goedemorgen, hoe gaat het,’ vraagt de huisarts? Maar aan de radeloosheid op het gezicht van Andreas begrijpt hij dat de toestand is verslechterd. ‘Zo erg?’
Andreas knikt. ‘Kom maar gauw verder.’
De huisarts onderzoekt Bella en kijkt ernstig naar Andreas. ‘Het spijt me, maar ik denk dat het zover is,’ fluistert hij.
‘Wat moet ik doen,’ vraagt Andreas?
‘Ik denk dat het verstandig is dat je de kinderen nog even bij hun moeder laat zijn. Ik bel even naar de praktijk om mijn afspraken voor vandaag af te zeggen. Ik blijf vanzelfsprekend hier om jullie bij te staan.’
Andreas belt zijn schoonvader op en vraagt hem te komen. Julie die inmiddels ook beneden is en het ontbijt aan het voorbereiden is, hoort van de huisarts dat Bella binnen enkele uren zal overlijden. Even weet ze zich geen raad, maar dan realiseert ze zich dat de kinderen moeten worden opgevangen. Eén voor één komen ze de keuken binnen en gaan, nog van niets wetende, aan de keukentafel zitten om te ontbijten. Julie geeft de dokter een kop koffie, die hij dankbaar in ontvangst neemt. Even knikt hij om haar gerust te stellen. ‘Laat ze eerst maar wat eten,’ fluistert hij.
Ferdy komt de keuken binnen en begroet de dokter. Vragend kijkt hij Julie aan, maar die kan alleen maar licht met haar hoofd schudden. Ze is niet in staat om hem te antwoorden en hij ziet de tranen in haar ogen branden. Dus toch, gaat het door hem heen. Dat vreemde voorgevoel van gisteravond kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Bella…, de schat. Gisteren had ze heel goed in de gaten dat ze hem de laatste keer sprak, wat zei ze ook alweer: ‘Waarschijnlijk zal dit de laatste keer zijn dat we samen zijn’.
Toen voelde hij dat vreemde gevoel in hem op komen zetten en hoe vaak was hij vannacht niet wakker geworden en had naar de geluiden in het huis geluisterd. Hij kijkt naar de twee jongens, die veel te snel hun moeder gaan verliezen. En Elsje, hoe gaat zij om met nog een verlies in haar jonge leventje. Oh sukkel toch, waarom moet die kans om naar New York te gaan zich nu net op dit moment voordoen.
Julie overhandigt hem een kop koffie en op dat moment komt ook Julian de keuken binnen.
‘Is Andreas bij haar,’ vraagt hij? Julie knikt en ziet hem de keuken uitlopen, richting de slaapkamer.
‘Andreas, zal ik je even aflossen?’
‘Graag pa, ik moet de kinderen voorbereiden.’
‘Ga maar jongen, ik blijf bij haar.’
In de keuken zijn de kinderen in gesprek met de dokter en op het moment dat Andreas binnenkomt kijken ze hem vol spanning aan. ‘Mama…,’ vraagt Andy?
Andreas gaat aan de keukentafel zitten en kijkt de jongens verslagen aan.
‘Elsje zullen wij even naar boven gaan om je aan te kleden,’ zegt Julie.
Andreas kijkt op en zegt: ‘Julie, misschien is het goed dat ze hier blijft. Het gaat haar ten slotte ook aan.’
‘Goed, maar ik dacht…’
‘Dat hoeft niet, ze hoort bij het gezin.’
Andreas zoekt naar woorden. Hoe vertel je…. De dokter besluit hem te helpen. ‘Wat papa wil zeggen is dat mama…’
‘Dat mama,’ gaat Andreas verder. ‘Dat mama ons vandaag voor goed zal verlaten. Mama heeft zoveel pijngeleden en er is geen medicijn meer dat haar zal kunnen helpen. Straks dan zal ik jullie bij haar brengen en dan kunnen jullie afscheidt van haar nemen. Het kan zijn dat ze jullie niet meer herinnert en wat vreemd aankijkt, maar diep in haar hart weet ze wie jullie zijn. Ze kan het alleen niet zo goed meer uiten.’
‘Maar waar gaat mama dan naar toe,’ vraagt Nicky?’
‘Ze gaat naar mijn papa en mama,’ antwoordt Elsje.
‘Maar waar zijn die dan. Waarom kunnen wij dan niet mee?’
‘Ze zijn in de hemel en als ze daar is dan wordt ze een sterretje en dan kan je elke avond naar haar kijken. Gekkie, wij kunnen toch niet mee. Dat is heel ver weg hoor.’
Andreas kijkt Julie aan en haalt even zijn wenkbrauw op. Toch heeft die kleine meid hem een beetje lucht gegeven met haar antwoorden.
‘Zullen we nu naar mama gaan,’ vraagt Andreas?
Moeizaam staan de jongens op en volgen hun vader. Bij de deur blijft Andreas staan en kijkt naar Elsje. ‘Elsje, wil jij geen afscheidt van tante Bella nemen?’
Verdrietig antwoordt het meisje: ‘Maar u zei toch mama.’
‘Dat is zo, maar tante Bella houdt net zoveel van jou, als van Andy en Nicky.’
‘Oh…,’ is het enige wat ze antwoordt en loopt naar hem toe. ‘Dan wil ik ook,’ zegt ze dapper.
Na een poosje komen Andreas en de kinderen stil en verdrietig weer de keuken binnen. Julie ontfermt zich om hen en neemt de kinderen even in haar armen.
Na de kinderen gaan Julian en Ferdy naar Bella. Ze zien dat de dokter haar ondersteunt en wat rechtop zet, zodat ze het hopelijk wat minder benauwd zal hebben. Ze is niet meer in staat om te spreken en de dokter kijkt beide heren aan, alsof hij wil zeggen; ‘Het is bijna zover.’
Ferdy doet een stap terug en laat Julian in alle rust bij zijn dochter. Julian kust zijn dochter innig op haar voorhoofd. ‘Ga maar meisje, ga maar… Je hebt genoeg gestreden. Ik beloof je dat wij goed voor de kinderen zullen zorgen.’ Gebroken staat hij op en verlaat de kamer.
Ferdy kijkt hem verslagen na en raapt al zijn moed bijeen, omdat hij zich realiseert dat dit echt de laatste keer zal zijn dat hij zijn schoonzusje levend zal aantreffen. Net als de vorige avond pakt hij haar broze handen en kust ze voor de laatste maal. ‘Vaarwel lieve Bella, ik ga je missen.’
Net als Julian een paar minuten eerder staat ook hij op als een gebroken man. De dokter vraagt hem of iedereen nu afscheid van haar heeft genomen. ‘Nee…, nog niet. Julie is volgens mij nog niet bij haar geweest.’
‘Zou je willen vragen of zij…’
‘Ja, natuurlijk,’ onderbreekt Ferdy hem.
‘Julie, het is tijd om…,’ het kost Ferdy moeite om zijn zin af te maken.
‘Ik begrijp het,’ antwoordt Julie en kijkt verloren naar Andreas.
‘Wil je dat ik erbij ben,’ beantwoordt hij haar blik.
‘Ja heel graag, vind je dat lastig?’
‘Nee…’
Langzaam loopt Julie op het bed af en kijkt de dokter vragend aan. ‘Kan ze me horen,’ vraagt ze?
‘Ik weet het niet, misschien.’
Julie neemt plaats op het randje van het bed en Andreas blijft achter haar staan.
‘Bella…,’ fluistert ze. ‘Bella…?’
Even heeft ze het idee dat ze haar ogen wil openen en dat geeft haar de moed om verder te spreken.
‘Bella…,’ ze buigt zich voorover en geeft haar een kus.
Dan opent Bella nog even haar ogen en kijkt Andreas en Julie aan. Julie staat op en laat Andreas op haar plaats zitten. ‘Schat…,’ fluistert Andreas. ‘Schat…, ga maar…’
Opeens ontspant het gezicht van Bella en dan volgt er nog éénmaal een diepe zucht en dan is het voorbij.
Twee weken later
Stil en somber staart Andreas voor zich uit. Vanuit de tuin komen opgewonden kreten van de kinderen die aan het knikkeren zijn. Ferdy was tijdens het verplaatsen van de meubels op de zolder van zijn schoonvader een schoenendoos vol knikkers tegengekomen. In de tuin werd een tegeltje verwijderd, dat als knikkerpot moest gaan dienen. De knikkers werden verdeeld en het spel kon beginnen. Zo af en toe ontstond er wat wrijving omdat ze de ander verdachten van valsspelen.
Dit alles ging grotendeels langs Andreas heen omdat hij zich in zichzelf had gekeerd. Inmiddels waren er twee weken verstreken sinds dat zij Bella naar haar laatste rustplaats hadden gebracht. Elke minuut van de dag miste hij haar en was zich ervan bewust dat hij nog een lange weg had afteleggen. Het gemis zal voorlopig niet verdwijnen, piekerde hij, en wordt er ook niet minder door als ik zo somber in mijn werkkamer blijft zitten. De dagen na haar overlijden was hij druk bezig geweest met het regelen van haar afscheid. Ze hadden daar over gesproken en hij had haar wensen gerespecteerd. In alle rust hadden zij haar in huis laten opbaren. In dezelfde kamer waar ze de laatste maanden had doorgebracht. De begrafenisondernemer had zijn uiterste best gedaan om de kamer een zo kindvriendelijk mogelijke uitstraling te geven, met veel zachte kleuren en Bella lag er goed verzorgt opgebaard. Niet in een kist, dat wilde zij voor de kinderen tot het laatst toe vermijden, maar ook niet in het bed. Gekist zou ze pas worden als de tijd was aangebroken om haar naar haar laatste rustplaats te dragen.
‘Ik wil absoluut geen bloemenkransen,’ had ze gezegd. ‘Vul de kamer met bloemenvazen.’
En zo was het ook gegaan. De kinderen hadden in die dagen totaal geen schroom gevoeld om bij hun moeder te gaan kijken. Even komt er een glimlach om zijn mond als hij denkt aan zijn jongste zoon. De laatste nacht dat Bella in huis was, werd Nicky midden in de nacht wakker en besloot om naar zijn moeder te gaan. Even aarzelde hij en besloot toen om Elsje te gaan wekken en te vragen of ze met hem mee wilde gaan omdat hij nog zo graag bij zijn mama wilde zijn. ‘Dat kan toch niet,’ had ze geantwoord.
‘Natuurlijk wel, dat vindt mama vast fijn. Morgen gaat ze immers weg.’
‘Maar mogen we dat dan wel, zonder jouw vader?’
‘Het is toch mijn mama.’
‘Nou goed dan, dan ga ik wel met je mee.’
Samen slopen ze diep in de nacht naar beneden en opende de kamer waar Bella lag. Stapje voor stapje liepen zij naar haar toe en bleven dicht bij haar staan.
‘Wat is ze mooi, net een prinses.’
Elsje had Nicky aangekeken en opperde plots. ‘Misschien vindt ze het wel fijn als we haar een verhaal voorlezen?’
‘Dat is een goed plan, dan vertellen we elk een sprookje,’ antwoordde Nicky.
‘Goed laten we dan op de bank gaan zitten.’
Zonder dat ze er erg in hadden had Andreas hen al die tijd geobserveerd vanuit de comfortabele fauteuil in de hoek van de kamer. Ook hij wilde zo lang mogelijk bij zijn vrouw zijn en had zich de vorige avond laat in die stoel geïnstalleerd. Tijdens het tweede sprookje vielen de kinderen dicht tegen elkaar in slaap. Andreas dekte hen toe met een sprei en nam weer plaats in zijn fauteuil.
De begrafenis verliep zoals Bella die had gewenst. In alle stilte, met alleen haar naaste familie. De volgende dag werd de kamer door de begrafenisondernemer op een respectvolle wijze opgeruimd. Niets, buiten de drie herinneringsboxen, die Bella voor de kinderen had samengesteld, wees erop dat er zich de afgelopen dagen in die kamer zoveel verdriet had plaatsgevonden. Andreas besefte plots wat een enorme steun hij had gehad van Julian, Ferdy en Julie. Zij hadden de kinderen voor het grootste gedeelte opgevangen en ergens voelde hij zich daar enigszins schuldig over. Gisteren had hij aan Julie gevraagd of hij ze niet te veel aan hun lot had overgelaten, maar dat ontkende ze.
‘Je was er wel voor ze, al beleefde jij dat in een roes, een soort shocktoestand. De kinderen weten dat je verdriet hebt en het is goed dat je dat ook laat zien,’ had ze geantwoord.
Hij had besloten om morgen weer aan het werk te gaan en te proberen de alledaagse dingen weer op te pakken. Verdriet mag er zijn, maar Bella zou niet willen dat ik mijzelf zou verliezen in het verdriet en gemis om haar.
‘Lieverd op het moment dat ik er niet meer ben, draait de wereld gewoon door en dat moet jij op een gegeven moment ook doen. Misschien, heel misschien vind je op een mooie dag een nieuwe geliefde. Weet dan dat ik blij voor je zal zijn. Blij, met een heel klein beetje jaloezie als ik vanuit de hemel naar je kijk,’ had ze gezegd.
Vier weken later
In de vertrekhal op Schiphol is het een heen en weer gaan van reizigers. Julie kijkt verloren voor zich uit en haar ademhaling gaat snel heen en weer. Van binnen wordt ze verscheurt door verdriet en pijn omdat ze weet dat ze straks afscheid van hem zal moeten nemen. De afgelopen weken was hij, ondanks zijn eigen verdriet om de dood van Bella, een enorme steun voor de hele familie geweest. Met zijn humor had hij hen door de afgelopen weken heen gesleept. In die tijd waren ze nog meer naar elkaar toegegroeid en tijdens het inrichten van de kamers had hij haar tot in de kleine uurtjes geholpen. Ondanks het feit dat hij het razend druk had met de voorbereidingen voor zijn nieuwe betrekking, was niets hem te veel geweest om haar te helpen. De afgelopen weken was ze steeds meer van hem gaan houden en toen Elsje en zij vorige week definitief bij haar vader introkken waren ze geen dag zonder hem geweest. Als ze aan de nachten denkt dan kleurt ze rood en begint haar lichaam licht te tintelen. Vanaf vandaag zal ze alleen in het grote bed moeten slapen en zijn stoel aan de eettafel zal voorlopig leeg blijven. Vanmorgen hadden ze stil aan de ontbijttafel gezeten en zo af en toe hadden hun ogen elkaar gezocht. Toen was het tijd om de kinderen naar school te brengen, een taak die zij na het overlijden van Bella, op zich had genomen. Hij had de kinderen geknuffeld en beloofd dat hij snel iets van zich zou laten horen. Ze hadden afgesproken dat zij hem naar Schiphol zou brengen, ze wilde zo lang mogelijk bij hem zijn. Julian zou de kinderen uit school halen en onder zijn hoede nemen.
‘Neem vooral de tijd en voor het avondeten laten we wel wat pizza’s bezorgen,’ had hij gezegd.
‘Zo, die last van die koffers ben ik kwijt,’ zegt Ferdy, die plots weer voor haar staat.
‘Sorry…,’ vraagt ze?
‘Waar was je met je gedachten? Ik zei: ‘Die last van die koffers ben ik kwijt’, had je me niet gehoord?’
‘Nee, mijn gedachten waren even elders.’
‘Ik had niet verwacht dat mijn vertrek je zo zwaar zou vallen.’
‘Ik ga je vreselijk missen.’
‘Ik jou ook, maar de tijd gaat snel. Voordat we het weten, is het jaar voorbij. Kom, Er is nog tijd genoeg om samen wat te gaan drinken. Daar verderop hebben ze heerlijke koffie en appelgebak.’
‘Ik kan wel merken dat je hier kind aan huis bent.’
‘Tja…, ik ben nou éénmaal een reislustig man.’
In de koffieshop bestelt hij twee cappuccino’s met appelgebak. Ze hoeven er niet lang op te wachten en als Julie een stukje van haar appelpunt neemt, moet ze toegeven dat hij geen woord heeft gelogen. De koffie en appelgebak zijn heerlijk en ze voelt dat ze daaraantoe is. Van de cappuccino knapt ze op en kijkt Ferdy glimlachend aan. ‘Sorry, ik had me voorgenomen om me groot te houden, maar ik vind het moeilijker dan ik had gedacht.’
‘Ja…, dat is het ook. We moeten mijn vertrek maar niet te lang uitstellen. Laten we hier afscheid van elkaar nemen, zodat jij hier nog even kan bijkomen.’
‘Je hebt gelijk,’ fluistert Julie.
Na een half uurtje staat Ferdy op en neemt haar in zijn armen. Nog even kruipt ze dicht tegen hem aan en hij kust haar lang en vurig. Kijkt diep in haar ogen en fluistert: ‘Kom op, je bent zo sterk geweest de afgelopen tijd. Dit vertrek is maar voor een paar maanden.’
Julie knikt en laat hem langzaam los. Hij pakt zijn papieren en zijn computertas en kust haar nog éénmaal. Ze ziet hem naar de gate lopen en dan draait hij zich nog éénmaal om en zwaait naar haar. Daarna verdwijnt hij in de menigte.
Ze besluit nog even te blijven zitten en als ze wat rustiger is geworden staat ze op en loopt naar de uitgang richting parkeerplaats. Als ze op haar horloge kijkt is het nog geen half twaalf. Tijd genoeg om misschien nog even in Amsterdam te gaan winkelen. Gelukkig vindt ze nog een lege parkeerplek in één van de parkeergarages en wandelt dan richting de binnenstad. Verderop herkent ze het café-restaurant waar ze de laatste keer, dat ze in Amsterdam was, iets had gegeten. Haar gedachten gaan terug naar de afgelopen maanden. Wat was er na dat bezoek aan de hoofdstad toch veel gebeurd, denkt ze.
Plots realiseert ze zich dat ze zich in dezelfde straat bevindt waar de galerie van Andreas is gevestigd. Zou hij het erg vinden als ik bij hem langs zou komen, vraagt ze zich af? Haar getwijfel slingert haar heen en weer, maar dan besluit ze toch om een kijkje te gaan nemen in zijn galerie. Waarom eigenlijk niet?
Als ze de galerie in komt, komt er een medewerker op haar af die haar vraagt of hij haar van dienst kan zijn. ‘Ja, ik ben familie van de eigenaar. Is hij aanwezig?’
De man kijkt haar wantrouwend aan en ze ziet dat hij moeite doet om zich haar te herinneren. Plots lichten zijn ogen op. ‘Ik zie het al, u bent de zus van Bella.’
‘Ja, dat klopt.’
‘Andreas is in het kantoor op de 1e etage. Zal ik u even aankondigen?’
‘Nee, dank u. Ik verras hem wel.’
‘Prima, als u de trap opgaat dan is het de tweede deur links.’
Terwijl ze de trap oploopt vraagt ze zich opnieuw af of het wel zo’n goed idee was om hem op te zoeken. Ten slotte zien ze elkaar toch elke avond thuis. Even blijft ze staan en overweegt om weer weg te gaan, maar dan wordt er een deur geopend en staat Andreas met een cliënt voor haar.
‘Julie…,’ roept hij verheugd. ‘Wat leuk dat je langskomt.’
Al haar twijfels zijn plots verdwenen en ze begroet hem. ‘Ik was in de beurt, dus ik dacht… kom laat ik. Kom ik ongelegen?’
‘Nee, absoluut niet. Ik wilde deze heer net naar de uitgang begeleiden. Neem even plaats, dan kom ik zo bij je terug.’
Julie loopt het kantoor in en is verbaasd over de smaakvolle inrichting ervan. Aan de wand hangt een grote familiefoto van Bella en de kinderen. Op zijn bureau staan hier en daar foto’s van de familie. Eén foto valt haar in het bijzonder op, één waar de gehele familie op staat afgebeeld en die is genomen tijdens de laatste kerst. Wat hadden ze daar een plezier om gehad. Ferdy was enorm aan het stoeien geweest met de zelfontspanner, maar uiteindelijk kwam er een prachtig exemplaar uit voort.
‘Wat denk je, zullen we buiten de deur gaan lunchen,’ hoort ze Andreas vragen?
‘Dat lijkt me gezellig, maar alleen als je tijd hebt.’
‘Tijd…, voor jou maak ik alle tijd. Het gebeurt niet elke dag dat je bij me op bezoek komt.’
Hij graait zijn jas van zijn stoel en begeleidt haar naar buiten. In een gezellig intieme lunchroom trakteert hij haar op een lunch en voordat ze er erg in hebben is het alweer half drie. Julie oppert dat het de hoogste tijd is om te gaan.
‘Je hebt gelijk, voor mij is het ook weer tijd dat ik aan het werk ga. Ik vond het fijn dat je er was. Tot vanavond.’ Hij kust haar en Julie veegt een donkere lok op zijn plaats. Andy heeft het haar van zijn vader gaat het door haar heen. Ze groet hem en loopt richting de garage.
Voordat ze de auto start checkt ze haar mobiel om te zien of ze geen berichten heeft gemist. Er staat een klein berichtje van Ferdy waarin hij haar schrijft dat hij elk moment het vliegtuig zal instappen en dat hij haar zal melden wanneer hij is aangekomen. Ik hou van je, schrijft hij en Julie voelt zich warm worden vanbinnen. Heb ik er wel goed aangedaan om hem alleen te laten gaan, vraagt ze zich af?
Einde Deel 8